|
|
Asansör, Deniz ve Mehtap;  Lizbon’u gezenler bilirler, güzel korunmuş kent merkezinde tarihi bir asansör dikkat çeker. Bulunduğu mahallenin yüksek kesimleri ile kent merkezi arasındaki bağlantıyı sağlayan asansör aynı zamanda üzerindeki seyir terasından kenti yukardan görmek isteyen ve bu arada kafesinde bir şeyler içmek isteyen turistlere de hizmet eder. 1911 yılında inşa edilen ve 32 metre yüksekliğindeki Santa Justa Asansörü (Elevador) Lizbon’un en çok ziyaret edilen yerleri arasındadır.Ülkemizin en güzel kentlerinden İzmir’in (bulunduğu semte de adını veren) asansörü de tıpkı Lizbon’daki benzeri gibi, öncelikle bulunduğu mahallenin alt ve üst kesimleri arasındaki ulaşımı sağlamaktadır. Girişin üzerindeki mermer panoda yer alan Fransızca ve İbranice yazılardan anlıyoruz ki bu asansör 1907 yılında Nesim Levi adlı Musevi bir hayırsever tarafından yaptırılmış. Tarihi asansör hakkındaki diğer bilgilerimiz önceleri buhar kuvveti ile çalıştığı, tuğlalarının Fransa’nın Marsilya kentinden getirilerek inşa edildiği ve yüksekliğinin 56 metre olduğundan ibaret. Karataş mahallesinin Mithatpaşa Caddesi ile Halil Rıfatpaşa semtini birleştiren asansör bir süre de Ayla Ökmen tarafından işletildikten sonra uzun yıllar kapalı kalmış. 1983 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağışlanan asansör Mimar Oktay Ekinci tarafından restore edilerek 1992’de yeniden faaliyete geçirilmiş. Asansörün kendisi kadar bulunduğu küçük sokak da ziyaretçilerin ilgisini çekiyor “Deniz ve mehtap, Sordular seni, Neredesin?” diye başlayan şarkısıyla ünlenen Dario Moreno’nun (1921-1968) adı bir süre yaşadığı ve eski adı Asansör sokak olan bu sokağa verilmiş. İzmir’den başka İstanbul, Atina ve Paris’te yaşayan Dario Moreno bir açılışı için iki günlüğüne geldiği Ankara’da tam iki yıl kalarak müzik yapmış. Bu dönemde Orhan Veli ile oda arkadaşlığı yaptığı bilinen Dario Moreno’nun Ankara’da nerede yaşadığı bilinmiyor ama İzmirliler hemşerilerinin yaşadığı iki katlı ve cumbalı evi unutmamışlar. Evin duvarındaki plakette “1921 yılında Aydın’da doğan ve İzmir’in Tilkilik semtinde büyüyen dünya sanatçısı, hemşehrimiz Dario Moreno bu evde yaşamıştır” yazıyor. Altındaki plakette yer alan Dario Moreno’nun vasiyetinde ise İzmir sevgisi şu sözlerle dile getirilmiş; “İzmir, tatlı ve sevgili şehrim. Bir gün şayet senden uzakta ölürsem; Beni sana getirsinler. Fakat mezarıma götürürken öldü demesinler uyuyor desinler, koynunda tatlı İzmir’im” İzmir’de “Deniz ve Mehtap”ın en iyi göründüğü yerlerden birisi de Asansör. Üst kotundaki seyir terası ile birlikte restoran ve kafeteryadan (bugünlerde restorasyon nedeniyle geçici olarak kapalı, yakında açılacak) görülen deniz manzarası Dario Moreno’nun ünlü şarkısının sözlerini hatırlatıyor. Asansöre gelmek için sahil yolundan gelişte Karataş Lisesi’nin yanındaki kahverengi “Asansör“ tabelasını kaçırmamak gerekiyor. Bu tabela önce Mithatpaşa caddesine oradan da Dario Moreno Sokağına götürecektir. Asansör, İzmir’in pek çok turistik yeri arasında ihmal edilmemesi gereken bir yer, bildiğimiz asansörlere hiç benzemiyor.
Bu haber 6540 defa okunmuştur.
|
|
||
|
|
|
|
